الشيخ محمد آصف المحسني

45

روش جديد اخلاق اسلامى (فارسى)

سرمايه براى مستمندان مفيد است و نيز سفارش افراد به چشم پوشى از مصالح فردى و توجه بمنفعت جامعه يك نوع خيال پردازى و ايده الزامى مىباشد كه هيچ اثر علمى ندارد . 6 - حسن و قبح اخلاقى ، فطرى و فرمان سرشت آدمى مىباشد ، و در نهاد هر انسان قوه‌اى وجود دارد كه در مورد افكار و اعمال پس از بررسى آن ، حكم به خوبى و بدى مىكند و به او دستور مىدهد كه خوبيها را انجام داده و بديها را ترك كند . و از انجام خوبيها شاد و از عمل بديها شرمسار مىگردد . اين قوه كه نامهاى متعددى دارد ( دل ، وجدان ، ضمير ، عقل سليم ، نفس لوامه و غيره ) فطرى آدمى مىباشد هرچند تغيير پذير و قابل ضعف و قوت است . طرفداران اين نظريه مىگويند : كه هر فردى دو وجدان اخلاقى دارد . يكى فطرى كه ريشه طبيعى دارد و تفاوتى هم ميان افراد ندارد . مانند حسن اداى امانت ، وفاى بعهد ، ايثار و . . . ديگرى تربيتى كه بر اساس مبانى تعليمى اقوام و قبائل در طول قرون و اعصار مظاهر مختلفى يافته است . ولى جمعى از صاحب نظران به پيروى از فرويد اين نظريه را رد مىكنند . و ادعا دارند كه وجدان اخلاقى فطرى وجود ندارد . بلكه پديده ايست خارجى كه در روح آدمى نفوذ مىكند . و به تعبير ديگر وجدان اخلاقى يك امر ذاتى و عميق روح بشرى نيست ، بلكه درون بينى ساده و منهيات اجتماعى مىباشد .